Yöntem

Bir yüksek lisans tezinden çalışma planına

Xamally, öğrencilerin sınav dönemini planlamasına ve motivasyonunu korumasına yardım etmek üzerine 2017’de yazılmış bir yüksek lisans tezine dayanıyor. Tez, öğrencilerin ne yapması gerektiğine dair bir fikirle başlamadı. Önce öğrencilere gerçekte ne yaptıklarını sordu, cevapları planlama kurallarına dönüştürdü ve sonucu öğrencilerle gerçek final dönemlerinde test etti.

18

Tasarımdan önce görüşülen öğrenci

37

Gerçek finallerde kullanan öğrenci

%89

Planlamayı teşvik edici ve başarılı buldu

1.000+

Bugünkü uygulamada otomatik test

Çözdüğü sorun

Öğrencilerin çoğu erken başlaması gerektiğini bilir. Sorun plandadır: kâğıtta ya da bir tabloda elle yapılır, fazla iyimserdir ve kimse hatırlatmaz. İlk kaçırılan günden sonra dağılır ve son sınava ne zaman kalırsa o kalır.

Tez iki soruya cevap aradı: çalışma zamanı dersler arasında nasıl paylaşılmalı ve işler plana göre gitmediğinde plan öğrenciyi nasıl yolda tutabilir?

18 öğrenciyle başladı

Hiçbir şey tasarlanmadan önce farklı bölüm ve üniversitelerden 18 lisans öğrencisiyle 10 soruluk bir formla görüşüldü. Grup çeşitlilik için seçildi: not ortalaması 2,0’ın altından 3,0’ın üstüne kadar olan, her dönem plan yapan ve hiç yapmayan öğrenciler. Görüşmeler kaydedildi ve ortak kalıplar için incelendi. Ortaya çıkanlar:

• Ortalaması yüksek öğrenciler genelde sınavlardan yaklaşık iki hafta önce çalışmaya başlıyordu.
• Çoğu zaten önce son sınavına, sınav haftasına en yakın zamanda da ilk sınavına çalışıyordu.
• Bazı derslere daha çok zaman ayırıyorlardı: kredisi yüksek, konusu zor ya da dönem içinde az çalışılmış dersler.
• Çoğu, elinde olmayan sebeplerle bazen bir çalışma gününü ertelemek zorunda kalıyordu.
• Bir plana uyacaklarına söz verince kendilerini daha sorumlu hissediyorlardı, ama yalnızca plan gerçekçiyse.
• Bir oda arkadaşı gibi bir şey istiyorlardı: “bugün bu derse çalışacağını söylemiştin” diyen bir hatırlatma ve motivasyon düştüğünde kendi sebepleri (ailesi, bir tatil, sevdiği biri).

Bu bulguların her biri aşağıdaki yöntemin bir parçası oldu.

Öğrencilerle adım adım tasarlandı

Tasarım önce bir hikâye taslağı (storyboard), sonra kâğıttan bir prototip, sonra çalışan bir Android uygulaması olarak ilerledi ve her adım bir sonrakinden önce öğrencilere gösterildi. Daha hikâye taslağı aşamasında eksikler ortaya çıktı: öğrencinin her derse ne kadar zaman ayırmak istediği ve spor, iş gibi rutinler yüzünden hiç boş olmadığı saatler. İkisi de uygulamanın sorduğu sorular oldu.

1. Zamanı önceliğe göre paylaş

Öğrenciler bazı derslere açıkça daha fazla ağırlık verdiği için her derse 1 ile 5 arasında puan verirsin. Toplam çalışma zamanın bu puanlarla orantılı paylaşılır: 5 puanlı ders, 1 puanlı dersin beş katı zaman alır. Model, ne yapacağını tahmin edebilesin diye bilerek basit tutuldu.

Günlük sınırın, seans süren çarpı günde istediğin seans sayısıdır; çünkü görüşmeler, öğrencilerin gerçekçi bir plana uyduğunu ve günlük sınırlarını aşamadığını gösterdi. Sınav gününe asla çalışma konmaz.

2. Her sınavdan geriye doğru planla

Öğrenciler zaten önce son sınava, en son ilk sınava çalışıyordu; tez bu alışkanlığı üç kurala dönüştürdü:

• Kural 1: her ders önce kendi sınavından hemen önceki boş günü alır; en yakın sınavdan başlanır. Sınavlar art arda günlerdeyse sıra aynalanır: A, B ve C sınavları için önce C’ye, sonra B’ye, sonra A’ya çalışırsın; böylece her ders asıl önemli günde aklında taze olur.
• Kural 2: bir derse yalnızca kendi sınavından önce çalışılır.
• Kural 3: günler geriye doğru tek tek ele alınır; her gün, en çok çalışma zamanı kalan dersleri (günde istediğin ders sayısı kadar) alır ve günü aralarında paylaştırır.

İki ders aynı zamanı istediğinde sınavı daha yakın olan kazanır, sonra önceliği yüksek olan. Planlandığı yere sığmayan zaman başka boş zamanlara taşınır; planlanan zamanın hiçbir kısmı sessizce kaybolmaz.

3. İki hafta önce başla ya da dürüstçe söylensin

Notları en iyi olan öğrenciler sınavlardan yaklaşık iki hafta önce başlıyordu; bu yüzden Xamally ilk sınavından en az 14 gün önce başlamanı ister. Daha geç başlarsan bunu söyler ve imkânsız bir planı az güne sıkıştırmak yerine bir başlangıç tarihi önerir. İki hafta bile yetmiyorsa üç, dört ve daha fazla haftayı dener; hiçbiri olmazsa derslerini yeniden puanlamanı ya da günde daha fazla zaman ayırmanı ister. 14 günü kendin kısaltabilirsin.

4. Kötü günlere göre tasarlandı

Görüşülen öğrencilerin çoğu bazen bir çalışma gününü ertelemek zorunda kaldığını söyledi; bu yüzden ertelemek planın bir parçası, başarısızlık değil. Ertelenen seansın yarısı dersin bir sonraki çalışma gününe, diğer yarısı ondan sonrakine eklenir. Bir gün en fazla normal günlük sürenin iki katına çıkabilir, seanslar asla sınav gününe kaymaz, izin günlerine ve dolu saatlerine uyulur.

Hiç yer kalmadıysa Xamally bunu söyler ve seansı iptal etmek isteyip istemediğini sorar. Kendi başına hiçbir şeyi iptal etmez.

5. Seni cezalandırmadan ilerlemeyi ölçmek

Başarı oranın, tamamladığın ya da iptal ettiğin seanslar içinde tamamladıklarının payıdır. Ertelemek oranı düşürmez: erteliyorsan yine çalışacaksın demektir. İptal etmek düşürür. Oran seni üç seviyeden birine koyar ve uygulamanın tonu buna göre değişir:

• %75’in üzeri: iyi gidiyorsun.
• %60 ile %75 arası: nazik bir hatırlatma.
• %60’ın altı: kendi sözünle birlikte daha net bir uyarı.

6. Motivasyon senden gelir

Öğrenciler kendilerini yolda tutanın kendi sebepleri olduğunu söyledi: ailelerinin onlar için harcadığı emek, bir tatil planı, sevdikleri biri. Bu yüzden Xamally senden kendi sözlerinle, bir fotoğrafla ya da videoyla bir söz ister ve planın aksamaya başladığında onu sana gösterir. Yolundayken de kendine söz verdiğin ödülü hatırlatır.

Gerçek final dönemlerinde test edildi

Tez için geliştirilen ilk sürümü dört üniversiteden 37 öğrenci gerçek final dönemlerinde kullandı. Dört haftalık bir plan yaptılar: sınavlardan önceki iki haftalık çalışma ve iki haftalık sınav dönemi. Tamamlanan, ertelenen ve iptal edilen her seans kaydedildi, test sırasında çıkan sorunlar güncellemelerle çözüldü ve sonunda her öğrenci 15 soruluk bir anketi cevapladı.

• 37 öğrenciden 33’ü (%89) planlamayı teşvik edici, yardımcı ya da başarılı olarak tanımladı. Yalnızca 2’si olumsuzdu.
• 31’i (%84) sınav döneminde öğrencilerin böyle bir uygulamaya ihtiyacı olduğunu söyledi.
• 29’u (%78) uygulamayı son sınavına kadar kullandı.
• 28’i (%76) tekrar kullanmak istedi; 28’i arkadaşlarına tavsiye edeceğini söyledi.
• 27’si (%73) planının %70’inden fazlasına uydu.
• 24’ü (%65) sevdiği birinin fotoğrafını ve sözlerini görmenin motivasyonunu artırdığını söyledi.

Her sonuç ki-kare testiyle kontrol edildi ve istatistiksel olarak anlamlı çıktı (p < ,05; çoğu p < ,01).

Bu sayılar, ilk sürümle yapılan tez çalışmasından geliyor. Xamally, bu çalışmadan yola çıkarak aynı yöntemle yeniden yazılmış yeni bir uygulama.

Onların sözleriyle

Saha testine katılan öğrencilerin söyledikleri, tezde aktarıldığı şekliyle:

Tezden Xamally’ye

Test, eksikleri de gösterdi. Öğrenciler uygulamanın yaptığı planı düzenleyebilmek ve uygulamayı açmadan hatırlatma almak istedi; ikisi de Xamally’de var. Planlama motoru, tek başına test edilebilsin diye ayrı ve kendi başına duran bir kod parçası olarak yeniden yazıldı:

• Yalnızca planlama motorunu 300’ü aşkın otomatik test, uygulamanın tamamını 1.000’i aşkın test kapsıyor.
• Tezdeki örnek sınav dönemi (beş ders, 60 saat çalışma, günde 4 saat) her değişiklikte yeniden kurulup kontrol ediliyor.
• Her değişiklikte rastgele oluşturulan 100 sınav dönemi planlanıp kontrol ediliyor: sınav gününde seans yok, sınırını aşan gün yok, kaybolan planlı zaman yok.
• Her ürün kararı ve uygulamanın tezden bilerek ayrıldığı her nokta bir karar günlüğüne yazıldı.

Xamally’nin tezden ayrıldığı yerler bilinçli. Tezde ertelemek öğrencinin seviyesini düşürüyordu; Xamally’de düşürmüyor, çünkü ertelenen seansa yine çalışılıyor. Ayrıca yöntemin önerdiği her seans taşınabilir, düzenlenebilir ya da silinebilir: sana güçlü bir ilk plan verir, kontrol sende kalır.

Ana sayfaya dön